Çocuk Eğitiminde Anne Baba Tutumları-2

 Yaklaşımımızdaki olumlu ve olumsuz yanları yeniden gözden geçirip hataları düzeltmek için hiçbir zaman geç deÄŸildir.

Öncelikle çocuÄŸunuzu olduÄŸu gibi “kabul” ediniz. Olumlu ve olumsuz yanlarıyla, eksiÄŸiyle, fazlasıyla… Her çocuk aynı mizaçla doÄŸmaz.

Kimi tez canlı, kimi ağırkanlı, kimi içe dönük, kimi dışa dönüktür.

Bazı davranışlar öÄŸrenilebilir, mesela içe dönük biri iletiÅŸim yeteneÄŸini geliÅŸtirip daha sosyal olabilir, kendini ifade edebilir.

Ama orijinal mizacı deÄŸiÅŸmez ve “dışa dönük” birine dönüÅŸmez. Bu, gerekli de deÄŸildir.

Herkes kendi doÄŸası içinde yapabileceÄŸinin en iyisini yapar ve olabileceÄŸinin en iyisi olursa zaten yeterince güzel bir sonuç ortaya çıkacaktır.

Kabul etmek, onaylamaktan farklıdır. Mesela çocuk çabuk öfkelenen ve fevri bir yapıya sahip olabilir. Onun “kiÅŸiliÄŸini” olduÄŸu gibi kabul edebiliriz.

Ancak öfkeli davranışlarını onaylamak zorunda deÄŸiliz. Onu sakin biri olmaya zorlayamayız ama birine zarar vermesine de müsaade edemeyiz.

Hz. Peygamber de etrafındaki Hz. Ömer, Hz. Ebubekir, Hz. Osman gibi farklı mizaçlara sahip dostlarının kiÅŸiliklerine hiç müdahale etmemiÅŸ ancak uygun görmediÄŸi davranışlarını uyarmıştır.

0-6 yaÅŸ arası çocuk eÄŸitimi açısından çok önemli bir dönemdir: Bu dönemde kiÅŸiliÄŸin yaklaşık üçte ikisi ÅŸekillenir.

ÇocuÄŸun dünya tasavvuru bu süreçte oluÅŸur. Bu dönemde çocukla ne kadar yakından ilgilenir ve güzel iletiÅŸim kurarsak onun ruh saÄŸlığına o denli büyük bir yatırım yapmış oluruz.

Çocuk, yaÅŸadığını öÄŸrenir: Ona iyi bir model olunuz. Ona ne verirseniz, size benzerini sunacaktır.

Onda görmek istediÄŸiniz (dürüstlük, sabır, sorumluluk, merhamet gibi) güzel özellikleri öncelikle siz sergilerseniz o da sizi taklit edecek ve özdeÅŸim kurarak bu özellikleri içselleÅŸtirecektir. Kendi çocukluk yıllarınızı hatırlayıp onu anlamaya çalışın.

O çaÄŸda neler hissettiÄŸinizi, neler yaÅŸadığınızı düÅŸünün.

Onun sizi ve endiÅŸelerinizi anlaması zordur ancak siz, bir zamanlar çocuk olduÄŸunuz için onu daha kolay anlayabilirsiniz.

Ona empati ile yaklaşın ve onu “anladığınızı” mutlaka hissettirin. Her çocuk biriciktir. KardeÅŸler bile birbirinden farklı yapıda yaratılmışlardır.

Her birinin ayrı yetenekleri ve özellikleri olacaktır. Hiç kimseyle kıyaslamayınız ve kalıba sokmaya çalışmayınız.

Onların bireyselliğine saygı duyarak kendi gelişimini sağlamasına fırsat veriniz.

ÇocuÄŸunuzu disipline edebilmek için -akla ve mantığa uygun- sınırları ve kuralları eÅŸinizle (ailenizle) birlikte koyun.

Koyacağınız kurallar uygulanabilir olmalıdır: Her aile için geçerli, standart kurallar yoktur.

ÇocuÄŸunuzun yapısına ve yaÅŸadığınız ortama uygun kuralları kendi tecrübenizle keÅŸfetmelisiniz.

Çocuklar büyüdükçe kuralları tekrar gözden geçirmeli ve gerekiyorsa esnetmelisiniz.

Onun kendine yetebilen, güçlü bir kiÅŸilik sahibi olmasını istiyorsanız, olumlu davranışlarını onaylayıp destekleyiniz.

Takdir ettiÄŸinizi gösteriniz: Olumsuz davranışlardan vazgeçirmek için bu davranışların fazla üzerinde durmayınız.

Çocuklar, ısrarla üzerinde durulan davranışları tekrarlama eÄŸilimindedirler.

Bazı davranışları yasaklamak yerine diğer olumlu davranışları desteklemeyi tercih ediniz.

ÇocuÄŸunuza zaman ayırın: ÇoÄŸu ebeveyn, çocuÄŸunu kalpten sevmekle ve maddi ihtiyaçlarını karşılamakla yetinmektedir.

Özellikle yoÄŸun çalışan anne babalar çocuklarına vakit ayıramadıklarından ÅŸikâyetçidirler.

En azından akÅŸamları onunla konuÅŸmak, “Bugün okulda ne yaptınız, günün nasıl geçti?” gibi sorular sormak ve onu dinlemek gerekir.

Birlikte alışveriÅŸe çıkabilmek, akÅŸam yürüyüÅŸleri yapabilmek, sınırlı zamanı etkin ve en iyi ÅŸekilde kullanabilmek önemlidir.

ÇocuÄŸumuzu erkenden büyümeye zorlamak onu olgunlaÅŸtırmaz, aksine zarar verir. Ona çocukluÄŸunu yaÅŸama fırsatı vermek gerekir.

Erken büyümek zorunda bırakılan hemen her çocuk yetiÅŸkinliÄŸinde bunun hüznünü duyar ve bu durumun yol açtığı çeÅŸitli sorunlar yaÅŸar.

Çocuk yetiÅŸtirmek dünyanın en zor sanatıdır: Sabrımız tükenebilir, yorulabiliriz, zaman zaman çaresiz hissedebilir ve öfkelenebiliriz.

Anne babalar da insandır, yaÅŸadığınız ve hissettiÄŸiniz duygulardan dolayı kendinizi suçlamayın.

Arada bir nefes alabilmek için kendinize zaman dilimleri oluÅŸturun. Sizin hayatınız size, onların hayatı da onlara aittir.

Orta bir yol bulup kendinize de zaman ayırabilmeli ve kendinizi dinlendirebilmelisiniz.

ÇoÄŸu anne baba kendine zaman ayırdığı zaman suçluluk duyguları yaÅŸar.

 Oysa bu hem sizin ihtiyacınızdır hem de nihai olarak daha saÄŸlıklı ve dinlenmiÅŸ bir anne baba, çocuk için de daha iyi birer ebeveyn olacak enerjiyi kendinde bulabilecektir. ÇocuÄŸumuzun da bizim de mutlaka eksik ve yetersiz olan taraflarımız vardır.

Onu olduğu gibi kabul ederken kendinize haksızlık etmeyin.

Ciddi bazı psikolojik rahatsızlıkları olanlar dışında hiçbir anne baba bilerek çocuÄŸuna kötülük yapmaz.

Bilmeden yaptığınız hatalar için kendinizi acımasızca yargılamayın.

Hatasını fark edip bundan dönen ve telafi etmek için çalışan bir anne baba uzun vadede çocuÄŸu üzerinde olumlu izler bırakabilir.

Önemli olan, onu sevdiÄŸinizi, deÄŸer verdiÄŸinizi, olduÄŸu gibi kabul ettiÄŸinizi ve hata yapsa bile sevmeye devam edeceÄŸinizi bir ÅŸekilde çocuÄŸunuza hissettirmenizdir.

Bunlardan emin olan bir çocuk büyük ölçüde mutlu ve huzurlu bir ÅŸekilde büyür ve saÄŸlıklı bir birey olmaya doÄŸru yol alır. Allah’a emanet olunuz.