DİYARBAKIR - Türkiye cezaevlerinde sık sık gündeme gelen sürgünler, 2012 yılında tavan yaptı.
Günde ortalama 5 tutsağın sürgün edildiği cezaevlerinde, özellikle bölge cezaevlerinde tutulan siyasi tutsaklara yönelik hayata geçirilen sürgün politikası nedeniyle tutsaklar ailelerinden yüzlerce kilometrelik uzaklıktaki cezaevlerine sürgün edildi.
Tutsakların ailelerinden uzak illere sürgün edilmesiyle birlikte aileler, yakınları ile görüşmek için büyük sorunlar yaşıyor. Sürgün nedeniyle hem aile hem de tutsaklar mağdur edilirken, büyük zorluklarla yüzlerce kilometre kat edip aileleriyle görüşen tutsaklara görüş cezaları verilince, kimi tutsaklar yıllarca aileleriyle görüşme gerçekleştiremiyor. Tutsakların haftada bir gün olan görüş hakkı, sürgünlerle birlikte ortadan kalkarken, açık görüşlerde ayda bir kez olmasına rağmen aileler, ekonomik açından sıkıntı yaşadıklarından dolayı bazen 6 aylık bir süreyi bulan görüşme gerçekleştirebiliyor.
613 kilometre yol gidip 1 saat görüşüyorlar!
Diyarbakır'da 2007 yılında tutuklanan ve ağırlaştırılmış müebbet cezası alan Zülküf Gezen (24), yaklaşık bir buçuk yıl önce Giresun L Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi. Bu süre içerisinde ailesiyle sadece iki kez görüşebilen Gezen'in babası Şehmuz Gezen, sürgünlerle hem tutsakların hem de ailelerinin cezalandırıldığını dile getirdi. Gezen, Giresun ve Diyarbakır arasındaki 613 kilometrelik yolu 12 saatte kat ettiklerinin ancak; bir saat görüş yapabildiklerini söyledi. Sürgünlerin uzak illere yapılmasından kaynaklı ekonomik anlamda çok zorladığını ifade eden Gezen, oğlunun Diyarbakır ya da başka yakın bir cezaevinde olması durumunda her hafta görüşe gidebileceklerini dile getirdi.
'Ailenin tüm fertleri birlikte görüşe gidemiyoruz'
Görüş için ekonomik sıkıntıların yanında sağlık açısından da problemler yaşadıklarını aktaran Gezen, "Gidip gelene kadar artık ayaklarımız tutmayacak gibi oluyor. Yaşlı anneler, özellikler çok sıkıntı yaşıyor bu anlamda" dedi. Ailenin tüm fertlerinin hep birlikte görüşe gitme olanaklarının olmadığını aktaran Gezen, "Çünkü hepimizin gitmesi ekonomik olarak çok zorlar bizi. Böyle olunca birimiz gidiyor, diğerleri burada kalıyor. Ama bizleri bir arada görmeleri onlar açısından daha iyi olur. Ailenin tamamının orada olması moral ve motivasyon açısından daha iyi oluyor. Bu her tutsak için geçerli. Mesela görüşlerde aileler, bir araya gelince tutsaklar çok mutlu oluyor. Ancak yol uzun olduğundan gidemiyorlar. Biz her saat gitmeyi isteriz; ama şartlar el vermiyor. Elimizden bu kadar geliyor" diye konuştu.
'Hem sizleri cezalandırıyoruz hem de ailelerinizi'
Devletin sürgünlerle birlikte aileler üzerinde de etki yaratmayı ve cezalandırmayı amaçladığını belirten Gezen, "Bu yüzden bu kadar uzak cezaevlerine götürülüyor. Yani 'Hem sizleri cezalandırıyoruz hem de ailelerinizi' mesajını veriyor. Onları nereye götürseler de bizler yollara düşüp, gideceğiz her şeye rağmen. Araba olmazsa yayan olarak gideceğiz" diye belirtti.
'Sürgünler tutsaklara ikinci bir ceza'
Cezaevlerinde yaşanan sürgünleri değerlendiren İHD Diyarbakır Şubesi Başkanı Raci Bilici ise, sürgünlerin artan keyfi tutuklamaların yanı sıra cezaevlerinin mevcut kapasitesinin üzerine çıkmasıyla arttığını söyledi. Sürgünlerin tutsaklar için ikinci bir ceza olduğunu belirten Bilici, sürgün edilen tutsakların ağırlıklı olarak siyasi tutsaklar olduğuna dikkat çekerek, sürgünlerin bir hak ihlali olmasının yanında sürgün sırasında da hak ihlalleri yaşandığını dile getirdi. Sürgünlerle birlikte ailelerin kendi çocuklarının yanına gitme noktasında sıkıntılar yaşadığını ifade eden Bilici, "Örneğin aile Batman'dadır, Rize'ye gitmek zorundadır. Bu hem maddi bir külfettir hem de orada bulunan milliyetçi yaklaşımları olan infaz koruma memurlarının, güvenlik görevlilerinin yaklaşımları da kötü bir noktadadır" dedi.
Bir yılda 2 bini aşkın sürgün!
Bölge cezaevlerinden günlük ortalama 5 tutsağın batı illeri ve Karadeniz bölgesine sürgün edildiği 2012 yılı içerisinde, 2 bini aşkın tutsak sürgün edildi. Tutsakların sürgün edildiği cezaevleri ve rakamları, kamuoyuna yansıyan kısmı ile şu şekilde;
* 6 Ocak: Diyarbakır D Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 75 siyasi tutsak, gruplar halinde Mardin, Midyat ve Urfa cezaevlerine sürgün edildi.
* 14 Ocak: Ermenek Kapalı Cezaevi'nde bulunan 2 PKK'li tutsak, Kırklareli E Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi
* 15 Ocak: Diyarbakır E Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan 5 siyasi kadın tutsak, Bayburt M Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 2 Şubat: Kürkçüler F Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan 2 siyasi tutsak Antalya L Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 10 Mart: Bakırköy Kadın ve Çocuk Cezaevi'nde tutulan 20'yi aşkın kadın tutsak, İzmir'de bulunan Aliağa Cezaevi ve Kocaeli'nde bulunan Gebze M Tipi Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 13 Mart: Elbistan E Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 5 siyasi tutsak, Kırıkkale F Tipi Cezaevi ve Burdur E Tipi Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 15 Mart: Kürkçüler F Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 3 siyasi tutsak, İskenderun M Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi
* 20 Mart: Karataş Kadın Kapalı Cezaevi'nde bulunan 7 siyasi tutsak, İzmir Aliağa Şakran T Tipi Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 8 Nisan: Mardin E Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan 13 siyasi tutsak, İzmir Şakran T Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 9 Nisan: Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'nde bulunan 6 siyasi tutsak, İzmir Şakran Kadın Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 16 Nisan: Kırklareli E Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutuklu bulanan bir siyasi tutsak, Tekirdağ T Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 18 Nisan: Antakya Cezaevi'nde bulunan bir siyasi tutsak, Şakran Kadın Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 27 Nisan: Karataş Kadın Kapalı Cezaevi'nde bulunan 8 PKK'li tutsak, İzmir Şakran Kadın Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 24 Mayıs: Malatya E Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 4 siyasi kadın tutsak, Elbistan Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 28 Mayıs: Batman M Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 6 siyasi tutsak Çankırı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 19 Haziran: Urfa E Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 40 tutsak, İzmir'de bulunan Şakran Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 19 Haziran: Urfa E Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 85 tutsak, çevre illerdeki cezaevlerine sürgün edildi.
* 19 Haziran: Urfa E Tipi Kapalı Cezaevi'nde aralarında 18 siyasi tutsağın da bulunduğu 70 kadın tutsak, Ankara Sincan Kadın Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 21 Haziran: Adana Karataş Kadın Cezaevi'nde bulunan 110 kadın tutsak, İzmir Aliağa Şakran Kadın Cezaevi ve Sincan Kadın Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 21 Haziran: Mardin ve Midyat cezaevlerinde bulunan 21 siyasi kadın tutsak, Siirt E Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 26 Haziran: Erzurum Cezaevi'nde bulunan 16 tutsak, Trabzon, Giresun ve Oltu cezaevlerine sürgün edildi.
* 28 Haziran: Batman M Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 5 siyasi tutsak, Şakran Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 1 Temmuz: Siirt E Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 85 adli tutuklu ve hükümlü, Silivri Yüksek Güvenlikli Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 3 Temmuz: Diyarbakır D ve E Tipi cezaevlerinde bulunan 170 tutsak, İzmir, Ordu ve Giresun cezaevlerine sürgün edildi.
* 3 Temmuz: İskenderun M Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 7 tutsak, Alanya L Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 6 Temmuz: Son günlerde Diyarbakır, Batman, Siirt ve Mardin'de 320 adli tutuklu, Silivri ve Bergama cezaevlerine sürgün edildi.
* 7 Temmuz: Bitlis E Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 13 kadın tutsak, İzmir Aliağa T Tipi Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 9 Temmuz: Bitlis E Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki bir tutsak, Giresun E Tipi Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 18 Temmuz: Batman M Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 29 kadın tutsak, Ankara Sincan Kadın Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 20 Temmuz: Urfa E Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutsak olan BDP Urfa Milletvekili İbrahim Ayhan, Adana F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 23 Temmuz: Siirt E Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 70 siyasi tutsak, İzmir'deki cezaevine sürgün edildi.
* 4 Ağustos: Mardin E Tipi Kapalı Cezaevi'nde 5 siyasi tutsak Kocaeli, Çankırı ve Ordu'daki cezaevlerine sürgün edildi.
* 3 Eylül: Mardin E Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki iki tutsak Ordu Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 26 Eylül: Midyat E Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutulan 38 siyasi tutsak, Kastamonu, Samsun ve Ordu'daki cezaevlerine sürgün edildi.
* 17 Ekim: Antep H Tipi Cezaevi'nde 27 tutsak, Kırıkkale, Bolu ve Karabük'teki cezaevlerine sürgün edildi.
* 13 Ekim: Batman M Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 23 tutsak, Giresun ve Rize cezaevlerine sürgün edildi.
* 13 Ekim: Van F Tipi Cezaevi'nde bulunan 100'e yakın tutuklu ailelerden habersiz olarak Bafra, Erzurum, Gümüşhane, Rize, Amasya ve Kırıkkale cezaevlerine sürgün edildi.
* 18 Ekim: Midyat M Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 20 tutuklu, Karadeniz'deki çeşitli cezaevlerine sürgün edildi.
* 9 Kasım: Adıyaman E Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 2 tutsak, Kandıra 1 Nolu F Tipi Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 27 Kasım: Malatya E Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 15 tutsak, farklı cezaevlerine sürgün edildi.
* 12 Aralık: Urfa E Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 90 adli tutuklu, İzmir Şakran Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 14 Aralık: Bingöl M Tipi Kapalı Cezaevi'ndeki 3 kadın tutsak, Mardin E Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 21 Aralık: Tekirdağ 1 Nolu F Tipi Cezaevi'ndeki 6 tutsak, Muğla E Tipi Kapalı Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 22 Aralık: Midyat M Tipi Cezaevi'ndeki 9 kadın tutsak, Gebze Cezaevi'ne sürgün edildi.
* 26 Aralık: Erzurum H Tipi Cezaevi'ndeki 20 siyasi tutsak, Karadeniz bölgesinde bulunan cezaevlerine sürgün edildi.
* 28 Aralık: Muş E Tipi Cezaevi'ndeki 8 tutsak, Tokat, Rize, Samsun ve Giresun'da bulunan cezaevlerine sürgün edildi. DİHA
