Şeytanın Kapsama Alanı Dışında Kalanlar

 Hangisini alırsanız alın, bu tariflerden her biri müminler için bir mutluluk ve kurtuluÅŸ reçetesi gibidir.

Bunlardan bazıları ÅŸöyledir: Ä°hlas, düÅŸünceleri yaratılmışların deÄŸerlendirme- sinden arındırmaktır. (Ä°mam Nevevi)

Yüce Allah ile iliÅŸkide yaratılmışları aradan çıkarmaktır. (KeÅŸÅŸafu Istılahati’l-Fünun)

Yaptığın iÅŸe Yüce Allah’tan baÅŸka tanık aramamandır. (Seyyit Åžerif Cürcani)

Bütün eylemlerin, eylemsizliklerin, oturmanın, kalkmanın, hareketlerin, fiillerin, sözlerinin Allah için olmasıdır. (KeÅŸÅŸafu Istılahati’l-Fünun)

Hareket noktasının, yalnızca Allah olmasıdır. Bunun zıttı ise ortak koÅŸmaktır. Ä°hlas, Allah’ın dışındaki her ÅŸeyden teberri etmek (uzaklaÅŸmaktır). (Ra- ğıb el-Ä°sfehani/el-Müfredat)

Riyayı terk etmektir. (Lisanü’l-Arab) Allah’a karşı niyetini doÄŸru ve düzgün tutmaktır. (Ä°brahim Edhem)

Bu tanımlamalardaki ortak nokta, bütün söz, fiil, hareket ve tutumlarda yalnızca Yüce Allah’ın rızasının gözetilmesi, buna baÅŸka herhangi bir niyet, düÅŸünce, amaç ve hedefin karıştırılmamasıdır.

Buna göre zihnini, eylemlerini, sözlerini, hareketlerini hasılı bütün tutum ve davranışlarını Allah’ın rızasına uygun olmayan ne varsa bunlardan arındırabilen kiÅŸiler, ihlasa ermiÅŸ olacaklardır.

Artık bu kiÅŸilerin, konuÅŸmaları, susmaları, sevinmeleri, üzülmeleri, kızmaları, sevmeleri, buÄŸz etmeleri, mücadeleleri... hep Allah içindir.

Öyle ki düÅŸüncede cennet ümidi ve cehennem korkusu bile kalmamalıdır.

Sıddıkların ihlası olarak nitelenen ve kiÅŸinin amelinde ne dünyada ne ahirette hiçbir karşılık beklememesi ÅŸeklinde tanımlanan bu ihlas anlayışında -her ne kadar ihlasa aykırı deÄŸilse de- cennet ümidi ve cehennem korkusu bile yer almaz. (KeÅŸÅŸafu Istılahati’l-Fünun)

Ä°hlasta Allah’ın rızasından baÅŸka hiçbir amacın güdülmemesi söylemiyle kastedilen budur.

Bu ölçülere göre hareket edebilmek, Yüce Allah’ın büyük bir lütfudur.

Çünkü Kur’an-ı Kerim’de ihlas, peygamberlerin baÅŸlıca niteliklerinden sayılmıştır. (Süleyman AteÅŸ, DÄ°A; bkz. Yunus, 12/24)

Onun için bu lütfa nail olan kiÅŸiler, çok büyük bir kazanım elde etmiÅŸ olmaktadırlar.

Bu kazanım, onların, ÅŸeytanın etki alanının dışına çıkarılmış bulunmalarıdır.

Bir ayeti kerimede ÅŸeytanın saptırmalarının ihlaslı kiÅŸiler üzerinde etkili olamayacağı ifade edilmektedir.

‘Ä°blis, “Rabbim! Beni azdırmana karşılık, and olsun ki yeryüzünde kötülükleri onlara güzel göstereceÄŸim, içlerinde ihlasa erdirilmiÅŸ kulların hariç, onların hepsini azdıracağım” dedi.’ (Hıcr, 15/40.) ; ‘Ä°blis, “Senin ÅŸerefine and olsun ki, içlerinden ihlaslı kulların hariç, elbette onların hepsini azdıracağım.” dedi.’

(Sad, 38/83.) Bu ayet-i kerimelerden anlaşılmaktadır ki ihlaslı kiÅŸiler, ÅŸeytanın saptırıcı faaliyetlerinin kapsama alanı dışında kalmak gibi çok büyük bir kazanım elde etmiÅŸ olmaktadır.

Yusuf (a.s.)’dan kötülükleri uzaklaÅŸtıran Yüce Rabbimiz, bunun gerekçesinde onun ihlasa erdirilmiÅŸ olmasını vurgulamaktadır.

‘Biz ondan kötülüÄŸü ve fuhÅŸu uzaklaÅŸtırmak için iÅŸte böyle yaptık. Çünkü o, ihlasa erdirilmiÅŸ kullarımızdandı.’ (Yusuf, 12/24.)

Sır, Bazı Ä°slam âlimleri ihlasın Yüce Allah’ın bir sırrı olduÄŸunu söylemiÅŸlerdir. Cenab-ı Hak onu dilediÄŸi kuluna bahÅŸeder.

O kul da bu lütfun rehberliÄŸinde kulluÄŸun nihai hedefine doÄŸru yol alır. ‘NitekimbahÅŸeder. O kul da bu lütfun rehberliÄŸinde kulluÄŸun nihai hedefine doÄŸru yol alır.

‘Nitekim kutsi bir hadiste “Ä°hlas sırlarımdan bir sırdır, onu sevdiÄŸim kulumun kalbine tevdi ederim.” buyrulduÄŸu söylenir.

Cüneyd-i BaÄŸdadi’ye göre ihlas o kadar gizlidir ki melek onu bilmediÄŸi için sevap hanesine yazmaz, ÅŸeytan bilmediÄŸi için bozamaz, nefis bilmediÄŸi için şımarmaz. Böyle olunca, baÅŸkaları bir yana ihlaslı olduÄŸunu kiÅŸinin kendisi bile kesin olarak bilemez, onun için de nefsini daima denetim altında tutması gerekir.’ (Süleyman AteÅŸ, DÄ°A) Müslümanın iÅŸlediÄŸi hayırlı iÅŸlerin ve amellerin Allah nezdinde kabul görmesi ihlasa baÄŸlıdır.

Ä°hlas olmadan yapılacak ameller dünyaları doldursa hiç bir kıymeti yoktur. Ancak ihlas ile yapılan az bir amelin deÄŸeri ise kul planında tahmin kalıplarına sığmaz.

(Diyanet dergisi Åžubat 2014) Tüm güzellikler sizlerin olsun. Allah’a emanet olunuz.